Những tác hại nghiêm trọng của việc sử dụng thực phẩm bẩn

19-04-2017 10:52

Mọi người đã từng biết đến cụm từ 'thực phẩm bẩn', tuy nhiên chưa khi nào mà 'vấn nạn' thực phẩm bẩn lại được nhắc tới và bàn luận nhiều như hiện nay. Như một vị Đại biểu Quốc hội đã từng nói 'đó là con đường ngắn nhất từ bữa ăn tới nghĩa trang'. Vậy đường đi của con đường đó ra sao, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
1. Thực phẩm bẩn gây nhiễm độc tiềm ẩn (bệnh mãn tính)

Một số nguyên nhân gây bệnh có trong thực phẩm bẩn:
- Vi khuẩn, vi sinh vật gây bệnh, độc tố nấm, độc tố vi khuẩn. 
- Hóa chất bảo vệ thực vật: Tồn dư kháng sinh, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc chống mốc, chống mối, mọt.
- Thuốc tăng trọng, thuốc kích thích tăng trưởng.
- Thuốc nhuộm màu, chất bảo quản chống thối.

 

Việc sử dụng thực phẩm bẩn thường xuyên gây ra những tác hại khôn lường, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của con người. Đó là:


- Tiêu thụ thực phẩm bẩn làm gia tăng các bệnh như béo phì, tiểu đường, bệnh tim. Theo thống kê, số lượng người thừa cân và béo phì tiếp tục tăng do tác động của chế độ ăn không lành mạnh. Tác hại của thực phẩm ô nhiễm lên sức khỏe con người được cho là vượt quá tác hại của hút thuốc lá. Đây là một vấn nạn của cả thế giới, đặc biệt là các nước đang phát triển. 
- Người tiêu dùng nếu ăn thực phẩm nhiễm hóa chất phụ gia  trong thời gian dài sẽ gặp những chứng bệnh nguy hiểm do bị kim loại nặng thuốc kháng sinh và chất kích thích tăng trọng sẽ tích tụ dần trong cơ thể. Đó là suy gan, suy thận, thoái hóa hệ thần kinh trung ương,  sa sút trí tuệ, bệnh Parkinson, mất ngủ, lo âu, căng thẳng gây suy nhược thần kinh, suy giảm trí nhớ, thậm chí suy tủy xương dẫn tới thiếu máu, giảm bạch cầu.
- Ngộ độc những chất vô cơ như formol, ure, hàn the… có thể gây ra tổn thương gan thận mãn tính, là nguy cơ gây ung thư và tổn thương tế bào não. Các hóa chất độc hại, vi khuẩn, virus, nấm mốc… từ thực phẩm bẩn khi vào cơ thể, đi qua gan khiến cho gan vốn là nơi lọc và tiêu diệt các chất độc hại, trở nên quá tải. Nó làm kích hoạt quá mức tế bào Kupffer trong gan, sản sinh các chất gây viêm, phá hủy tế bào gan, dẫn đến nhiều bệnh lý gan nguy hiểm. Khi những độc chất từ thực phẩm bẩn vào cơ thể, một mặt trực tiếp kích hoạt tế bào Kupffer (một loại tế bào miễn dịch nằm ở xoang gan) hoạt động quá mức, làm cho tế bào này phóng thích ra các chất gây viêm như TNF-α, TGF-β, Interleukin… gây tổn thương, hủy hoại tế bào gan. Mặt khác, các độc chất cũng khiến tế bào gan làm việc quá sức khi thực hiện vai trò khử độc, làm sản sinh các sản phẩm trung gian tiếp tục kích hoạt tế bào Kupffer mạnh mẽ. Tế bào gan nhiều hơn khiến gan nhanh chóng suy yếu, cơ thể dễ bị nhiễm độc. Hậu quả là gây ra nhiều bệnh lý như tăng men gan, gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, ung thư gan cũng như nhiều bệnh lý tại các cơ quan khác.
- Phụ nữ, nam giới trong độ tuổi sinh sản thường xuyên ăn phải thực phẩm nhiễm hóa chất độc hại có thể ảnh hưởng đến thế hệ sau.  Nguyên nhân là do tế bào sinh sản của hệ sinh dục là một trong các tế bào dễ bị tổn thương nhất. Nếu bị tổn thương chắc chắn sẽ gây vô sinh, ức chế hoạt động của buồng trứng và tinh hoàn, tạo ra nhiều trứng non không đủ trưởng thành vẫn rụng trứng hoặc tạo ra các tinh trùng dị dạng khó thụ thai.  Nếu thụ thai được thì nguy cơ dị tật bẩm sinh cao hơn bình thường, thai chậm tăng trưởng, sảy thai, sinh non. Đối với phụ nữ đang mang thai, tác hại còn có thể gây ra cho thai nhi như dị tật bẩm sinh, rối loạn chuyển hóa, suy thai…
- Trẻ em cũng là đối tượng đặc biệt, cơ thể non đang tăng trưởng, nhu cầu các chất dinh dưỡng rất cao để đáp ứng sự phát triển về thể chất, trí não để trưởng thành. Việc trẻ ăn thường xuyên thực phẩm bẩn sẽ hạn chế tăng trưởng do nguy cơ thiếu chất dinh dưỡng. Nếu trẻ ăn nhiều thực phẩm chứa các hóa chất độc hại, cơ thể khó đào thải và tích lũy dần trong người, gây suy gan, suy thận, tổn thương hệ thần kinh, thậm chí gây suy tủy, thiếu máu, giảm bạch cầu, ung thư...
- Tử vong là hậu quả của ngộ độc cấp rất nặng, ngộ độc cấp không được cứ chữa kịp thời hoặc hậu quả của nhiễm độc tiềm ẩn kéo dài đã dẫn đến bệnh hiểm nghèo không cứu chữa được.
2. Thực phẩm bẩn gây ngộ độc thức ăn (bệnh cấp tính)

Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm bao gồm nhiễm vi khuẩn, virus, độc tố vi khuẩn, nấm mốc, nấm men, ký sinh trùng, nhiễm kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng, tăng trọng, kháng sinh, thuốc bảo quản thực phẩm, phẩm màu, chất phóng xạ, động thực vật có độc.
Ngộ độc thức ăn bị nhiễm trùng: Loại ngộ độc thức ăn này tương đối nhẹ, người bệnh có thể tự khỏi trong 24 giờ. Nhưng một số trường hợp có thể gây tử vong khi nhiễm các khuẩn như Listeria, Samonella, Botulus, Escheria coli. Các vi trùng khác như Crytosporidium và cychospora cũng có thể gây ngộ độc nặng cho những người có sức đề kháng thấp. Siêu vi cũng thường gây hiện tượng ngộ độc hàng loạt.
Ngộ độc thức ăn có siêu vi thường gặp 2 dạng chính:
+ Do Rotavirus,  adenovirus gây viêm đường ruột, xuất hiện như một dịch. Thời kỳ ủ bệnh là 24 – 72h. Bệnh gây ra các hiện tượng như tiêu chảy kéo dài từ 4 – 7 ngày, nôn mửa xuất hiện đột ngột rồi tự khỏi.
+ Do Parvovirus: Đối với người lớn thời gian ủ bệnh là 24 – 36 giờ.

 

 

Biểu hiện:
+ Rối loạn tiêu hóa: sốt, đi ngoài ra máu, phân chứa bạch cầu khi bị nhiễm khuẩn nhiều, nôn, ỉa chảy (gồm cả ỉa ra máu), đau bụng, nặng dẫn đến rối loạn nước, điện giải nhất là trẻ em, người già. Nhiễm Shigella và E. Coli 0157H7 dẫn đến viêm xuất huyết đại tràng
+ Rối loạn thần kinh: rối loạn cảm giác, nhức đầu, mệt lả, hôn mê, liệt chi.
+ Các rối loạn chức năng khác: thay đổi huyết áp, bí tiểu.
Thời gian lành bệnh
+ Đến khi hết triệu chứng nhưng bệnh nhân chưa thể sinh hoạt và làm việc một các bình thường: 02 ngày – 01 tháng.
+ Đã có thể sinh hoat và làm việc một cách bình thường: tuỳ theo nguyên nhân, tình trạng sức khỏe và độ tuổi, với người bình thường bị mắc bệnh bán cấp và cấp tính: 01 – 04 tuần với người lớn và trẻ độ tuổi học đường 01 tháng đến vài tháng với trẻ dưới 7 tuổi và người già.
Ngộ độc cấp tính mới chỉ là bề nổi, phản ánh tác hại tức thời của thức ăn không bảo đảm chất lượng, có thể can thiệp được nhưng nguy hiểm hơn là ngộ độc mãn tính. Bởi về lâu dài, cơ thể con người sẽ nạp vào các loại hóa chất, tích tụ chất độc hại lâu ngày, ngoài dẫn đến những biến cố khôn lường cho sức khỏe, trong đó đáng sợ nhất là ảnh hưởng giống nòi.

 

Thùy Trang - Theo Sức khỏe & đời sống

 

Tags: thực phẩm bẩn,nguyên nhân,sức khỏe,tính mạng